Eerste ervaringen Bouwbedrijf Botman uit Andijk over Lean Bouwen (2008-01-24)

Directeur Ard Botman van Bouwbedrijf Botman uit Andijk vertelt over hun eerste ervaringen met Lean bouwen: ‘Mijn eerste kennismaking met Lean Bouwen vond plaats in het bouwhuis van Bouwend Nederland in Zoetermeer tijdens een gezamenlijke activiteit met de Nieuwbouw medio 2007. In de aankondiging stond dat er ruime aandacht besteedt zou worden aan zeer vernieuwende bouwmethoden. Dit bleek geen loze belofte toen Arend van Randen van Arpa zich meester maakte van de college-arena en een zeer bevlogen presentatie neerzette.’

Ard Botman vertelt verder: ‘Toen vervolgens een lego-spel de achterlijke cultuur binnen de bouw pijnlijk blootlegde, begon de grijze massa in mijn bovenkamer op volle toeren te draaien. Dit is iets voor ons, dacht ik steeds!

‘Verrijkt met foldermateriaal van Arpa reed ik samen met een collega aannemer terug naar het West-Friese Andijk. Na een 2-tal maanden met die enerverende ervaring in het achterhoofd te hebben rondgelopen kregen wij een project in opdracht die op het eerste oog zeer geschikt leek om met de Lean Bouwen filosofie te realiseren. Het was dan wel een zeer geschikt project, het was ook het grootste project in de geschiedenis van het ruim honderdjarige bestaan van ons familiebedrijf.

‘Het project betrof een metaalfabriek van 4500m2 met 500m2 kantoren en een aanneemsom van +/- 2,5 miljoen euro. Gesterkt door de opgedane ervaring in Zoetermeer stelde ik bij de opdrachtgever het Lean Bouwen concept voor. Deze stond in eerste instantie wat argwanend tegenover de methode en gaf tegelijkertijd aan geen bezwaar te hebben en nieuwsgierig te zijn naar het verloop ervan.

‘Na onze benadering richting Arpa om het concept voor dit project te implementeren kwam het voorstel naar voren om eerst een training Lean Bouwen te volgen: 4 dagen om bekend te raken met de Lean principes. De opgave en deelname was snel geregeld en teruggekomen van de zeer goede en inspirerende training bracht ik direct zoveel mogelijk van de opgedane kennis in de praktijk.

Ard Botman speelt de rol van leverancier bij een van de games tijdens de training Lean Bouwen.

‘Toen de inkoop conform de Lean filosofie zo min mogelijk tijd had gekost kregen we de smaak te pakken en waagden we de stap naar Lean Planning. Hierbij hadden we eerst een opzet bedacht waarbij het project in 3 stappen werd gehakt. Ruwbouw fase 1, ruwbouw fase 2 en afbouw. Er zijn geen vaste regels nodig om met Lean bouwen te werken, zolang de basisprincipes diep in je brein zijn verankerd. En dit was tijdens de training feilloos verzorgd door de trainers. Ik kan me geen training, cursus of opleiding herinneren waarbij zo veel van de gedoceerde onderwerpen en tools zijn blijven hangen. In de weken en maanden die volgden kwam ik in de praktijk veel zaken tegen die zo uit de training kwamen.

‘Terug naar de Lean planning. Veel van onze bouwpartners begrepen niet wat de bedoeling was van die rare bijeenkomsten waarbij zij zelf moesten bepalen wanneer en waar ze wat gingen doen. Opmerkingen als ‘dit gaat nooit werken’ en ‘iemand moet zeggen hoe we het gaan doen’ waren niet van de lucht, maar het werkte!

‘Het systeem wat wij bedacht hadden zat als volgt in elkaar: Eerst een planningsbijeenkomst waarbij m.b.v. de post-it blaadjes gewerkt kon werken. Een tussenliggende periode van 3 weken waarin antwoorden op de gestelde vragen en benodigde documenten verstrekt konden worden. Deze 3 weken werd door ons benut om de planning over te schrijven in een word document dat leesbaar en gemakkelijk verstuurbaar was. Na 3 weken was een bespreking op de bouwplaats van 1 uur waarin de eventueel nog aanwezige knelpunten werden besproken. Dit proces herhaalde zich, waarbij 10 januari 2008 een laatste bijeenkomst werd gehouden met de afbouwplanners.



Lean Planning sessie op 25 oktober (foto Ard Botman)

‘Tot nu toe zijn de ervaringen geweldig. Het project loopt als een trein, er is veel commitment met de planning en het project en de bouwpartners vinden het leuk om te doen. We lopen behoorlijk voor op de planning en zijn niet van plan deze voorsprong weg te geven. We zijn dan ook als team alweer bezig met de uitvoering van een ander project en het binnenhalen van weer een nieuw project want we gaan voor de lange termijn en willen geen tijd verliezen om het proces van continue verbetering in te zetten.

Resultaat na 16 weken productie (foto Ard Botman)

‘Het is wel een zeer prettige bijkomstigheid dat er op de korte termijn al vele voordelen zichtbaar worden. Dit maakt het werk van de veranderingsmanager een stuk makkelijker en leuker, want als er wind waait van verandering bouwen sommige mensen liever windschermen. Gelukkig zijn er bij ons genoeg windmolenbouwers om door te gaan met de ingeslagen weg.

‘Mijn kennismaking met Arpa heeft zeker mijn professionele carrière op een positieve manier op zijn kop gezet. Een waarschuwing is wel op zijn plaats: Als je er gevoelig voor bent kun je na de training niet meer anders denken dan Lean denken. Voor mij is dit ook meteen het grootste voordeel van de training want er is niks mis met rendementsverhoging wat hand in hand gaat met plezierverhoging. Daar heeft het hele bedrijf iets aan en is zeker een smart doel wat niemand kwaad doet,’ aldus Ard Botman.