En hoe je op de juiste manier je team kunt ontwikkelen

Wat opvoeden je kan leren over leiding geven

  • Remy Soeters Remy Soeters
  • 14 februari 2019

De ouder-kind relatie

In de afgelopen jaren heb ik regelmatig met ouders gesproken. Vanaf de geboorte hebben ouders een intense drang om het beste voor hun kinderen te doen. Deze drang bepaalt grotendeels hoe ouders hun kinderen opvoeden. En de opvoeding bepaalt voor een groot deel weer hoe gelukkig je kind is. Opvoeden is niet gemakkelijk. Kinderen zijn namelijk kleine ontdekkers, kleine Columbussen als het ware, die niet weten welke gevaren zij op hun tocht kunnen tegenkomen. Als ouder is het weliswaar je rol om je kinderen te behoeden voor gevaren, maar ook om ze te laten zien wat het leven allemaal te bieden heeft. Dat biedt interessante parallelen met het begeleiden van teams en medewerkers.

Ontwikkeling van je kind

Kleine Columbussen zijn gericht op het ontdekken van nieuwe dingen. Ze leren continu nieuwe dingen die ze interessant of plezierig vinden; intrinsieke motivatie speelt hierin een grote rol. Het ene moment kruipt je kind nog over de vloer en een maand later wandelt je kind al vrolijk rond. Leren lopen gebeurt niet zomaar; het gaat met vallen en opstaan. Als ouder weet je dit als geen ander en daarom bied je een helpende hand. Je ondersteunt je kind als je bang bent dat hij valt en je laat je kind wat meer los als je ziet dat hij beter wordt. Ook gaat het wel eens mis. Vallen is niet erg, ook daar leren kinderen van. Gelukkig heb jij gezorgd voor een veilige omgeving om in te vallen. En wanneer je kind huilt dan ben jij er om je kind te troosten: “Het maakt niet uit joh, je kunt het wel!” Deze lieve woordjes zorgen ervoor dat je kind leert vertrouwen op het eigen kunnen. Als jij je kind vertrouwt, dan vertrouwt je kind ook op zichzelf.

En nu in het werkveld

Wat als we onze medewerkers hetzelfde zouden opvoeden als dat we onze kinderen zouden opvoeden? Misschien is het gebruik van het woord ‘opvoeden’ enigszins bagatelliserend. Persoonlijke ontwikkeling of begeleiding klinkt al stukken beter. Het idee is echter hetzelfde; in beide gevallen gaat het over leren en ondersteunen met feedback, een veilige omgeving en troost. Toch gaan organisaties over het algemeen compleet anders om met de persoonlijke ontwikkeling van hun medewerkers dan ouders met de opvoeding van hun kinderen.

Uitdagend, maar niet te moeilijk

Als vader of moeder daag je je kind geregeld uit om nieuwe dingen te leren. Is het uitgekeken op de vierdelige puzzel, dan geef je een moeilijkere puzzel. Je stemt af op de snelheid waarmee je kind zich ontwikkelt; je bekijkt het vanuit de ogen van je kind. En wanneer je kind voor het eerst op een fietsje stapt, dan zorg je ervoor dat er zijwieltjes aanzitten. De wieltjes gaan er pas af als je kind goed genoeg kan fietsen. En zelfs zonder wieltjes laat je je kind niet helemaal los; je zorgt dat je kind nog even op je kan steunen. Je laat pas los als je zeker weet dat het lukt. Op deze manier zorg je ervoor dat je kind leert vertrouwen op zijn eigen kunnen.

In een organisatie kun je hetzelfde doen; ga met je werknemers in gesprek en zie wat hen uitdaagt. Probeer daarbij te kijken vanuit het perspectief van je werknemers. Hebben ze zijwieltjes nodig voor hun werkzaamheden? Biedt deze dan ook. Naarmate ze beter worden in wat ze doen, dan kunnen de zijwieltjes eraf en kun je ze de volgende, moeilijkere puzzel aanbieden. Zo stem je constant af op het kunnen van je werknemers én voelen zij zich competent.

Leren, met vallen en opstaan

Nog een belangrijk element uit de opvoeding: successen vieren en goede feedback. Je juicht je kind toe wanneer iets goed gaat én je geeft feedback wanneer er iets beter kan.

Beide elementen zijn cruciaal voor de motivatie.

Gebruik dit eens bij de ontwikkeling van je team. Goede feedback is gericht op datgene wat er al goed gaat én op datgene dat er beter kan. Positief geformuleerd. En áls er iets goed gaat, zorg dan dat je teamleden dit weten. Een compliment geven, of zelfs juichen, doet net als bij je kind veel goeds voor de sfeer binnen je team en het gevoel van eigenwaarde van je medewerkers.

Als er gevallen wordt, doet luisteren wonderen

Tot slot over troost. Stel je kind is net gevallen van zijn of haar fietsje en heeft een schaafplek. Je kind huilt én wilt gehoord worden. Wat doe je dan? Als bezorgde ouder voel je mee met de pijn die je kind ervaart. Je luistert naar je kind die vertelt hoe pijnlijk het was en je zegt: “Het komt wel goed, volgende keer gaat het vast beter.” Je kind voelt zich getroost en gehoord en zal weer met volle moed op het fietsje stappen.

Ook teamleden ‘vallen wel eens van hun fiets’; deadlines worden niet gehaald, projecten lopen uit de hand omdat budgetten overschreden worden of afspraken worden niet nagekomen. Luister dan, net als bij je kind naar hun ervaringen. Vaak vinden je medewerkers het zelf vervelend genoeg hoe dingen lopen en zijn ze zoekende naar een oplossing voor hun uitdaging. Een luisterend oor bieden én meevoelen met hun frustraties, kan een hoop troost bieden. Ook zullen ze, net als je kind, de volgende keer weer op hun fietsje stappen en iets anders proberen waardoor het wél gaat lukken.